Lista światowego dziedzictwa, jest to spis obiektów objętych szczególną ochroną międzynarodowej organizacji UNESCO (Organizacja Narodów Zjednoczonych do Spraw Oświaty, Nauki i Kultury), ze względu na ich unikatową wartość kulturową bądź przyrodniczą dla ludzkości.
Chcę Wam pokazać te wspaniałe miejsca i zapewnić, że te mniej znane również zachwycą Was swoją niezwykłością.

23 maj 2017

Naqqāli, irańska opowieść dramatyczna

Naqqāli to najstarsza forma spektaklu teatralnego, wykonywana w Islamskiej Republice Iranu, która od dawnych czasów odgrywa tam niezwykle ważną rolę, zarówno w środowiskach arystokratycznych, jak i najniższych warstwach społecznych. Wykonawca – naqqāl – opowiada historie – wierszem lub prozą, pomagając sobie gestami i ruchami ciała, czasami także przy akompaniamencie muzyki instrumentalnej i z wykorzystaniem kolorowych obrazów namalowanych na rozwijanych planszach. Naqqālowie pełnią rolę zarówno aktorów, jak i skarbników perskiej tradycji literackiej i kulturalnej, muszą więc być bardzo dobrze zaznajomieni z lokalnymi językami i dialektami, tradycją muzyczną i środkami wyrazu. Wykonywanie naqqāli wymaga talentu, doskonałej pamięci oraz umiejętności improwizowania w takich sposób, który pozwala utrzymać uwagę widowni w napięciu. Zazwyczaj aktorzy noszą proste kostiumy, ale czasami wkładają historyczne hełmy lub fragmenty zbroi, by lepiej oddać atmosferę pola bitewnego. Żeńskie wykonawczynie naqqāli występują przed mieszaną (męsko-damską) publicznością. Przedstawienia odbywały się w kawiarniach, nomadyjskich namiotach, domach prywatnych lub miejscach historycznych, takich jak zajazdy dla karawan. Jednak stopniowy upadek popularności kawiarni i rozkwit innych form rozrywki spowodował zanik zainteresowania przedstawieniami Naqqāli. Starzenie się nielicznych już mistrzów tego widowiska i jednocześnie jego malejąca popularność wśród młodego pokolenia spowodowały dramatyczny spadek liczby kwalifikowanych wykonawców i rosnącą groźbę całkowitego zaniku tej formy przedstawień.

fuente: 유네스코와 유산 - 유네스코한국위원회



 fuente: 유네스코와 유산 - 유네스코한국위원회

19 maj 2017

Dziedzictwo niematerialne w Kenii

Tradycje i praktyki ludu Mijikenda związane z Kayas
Lud Mijikenda obejmuje dziewięć grup etnicznych, mówiących językami Bantu, zamieszkujących tereny lasów Koya na wybrzeżu Kenii. Tożsamość Mijikenda jest wyrażana przez tradycje ustne i widowiska związane ze świętymi lasami, które są także cennym źródłem roślin leczniczych. Tradycje te i praktyki są podstawą norm etycznych i systemów rządów. Obejmują m.in. modlitwy, składanie przyrzeczeń, ryty pogrzebowe i zaklęcia, talizmany, nadawanie imion nowonarodzonym, inicjacje, rozstrzyganie sporów, małżeństwa i koronacje wodzów. Kayas to ufortyfikowane osady leśne, których kulturowa przestrzeń jest podstawą do zaistnienia żywych tradycji, które podkreślają tożsamość, ciągłość i jedność ludu Mijikenda. Korzystanie z naturalnych zasobów w ramach Kayas jest regulowane poprzez tradycyjną wiedzę i praktyki, które przyczyniały się do zachowania ich bioróżnorodności. Kumbi, Rada Starszych, jest strażnikiem Kayas i związanych z nim zwyczajów. Dziś jednakże, w wyniku migracji do miast, członkowie ludu Mijikenda stopniowo opuszczają tradycyjne osady i zapominają o związanych z nimi tradycjach.

 fuente: 유네스코와 유산 - 유네스코한국위원회


Taniec Isukuti społeczności Isukha i Idakho
Taniec jest wykonywany w czasie tradycyjnych uroczystości, organizowanych przez społeczności Isukha i Idakho w zachodniej Kenii. Jest to bardzo rytmiczny taniec, wykonywany z dużą energią, w szybkim tempie i z pasją. Wtóruje mu gra na bębnach i śpiewanie pieśni. Taniec jest ważnym elementem kultury i ma wpływ na harmonijne współistnienie rodzin i społeczności. Wykonywany jest z różnych okazji i towarzyszy poszczególnym etapom życia ludzi (narodzinom, obrzędom inicjacyjnym, weselom i pogrzebom), a także obchodom rocznic, inauguracjom, świętom religijnym, imprezom sportowym czy innym wydarzeniom. Nazwa tańca pochodzi od bębnów. Muzyka wykonywana jest na trzech bębnach (dużym, średnim i małym), a zazwyczaj także na rogu antylopy i metalowych grzechotkach. Tańcem kieruje solista, śpiewający pieśni na różne tematy. Narzuca on rytm muzykom grającym na bębnach i tancerzom, którymi są mężczyźni i kobiety, ustawieni w dwóch osobnych rzędach. Zwyczaje związane z tańcem Isukuti zanikają, a sam taniec jest coraz rzadziej wykonywany. Starsi przedstawiciele społeczności nie znajdują następców, którym mogliby przekazać swoją wiedzę i umiejętności. Przeszkodą dla kontynuowania tradycji jest również brak środków i materiałów. Wielu twórców wybiera dzisiaj bardziej dochodową działalność, a publiczność coraz częściej woli widowiska współczesne. 

                                                                            fuente: Unesco

18 maj 2017

Technologia budowania wodoszczelnych przedziałów w chińskich dżonkach

Wywodząca się z prowincji Fujian technologia stosowana w kadłubach chińskich dżonek umożliwia konstruowanie statków oceanicznych zaopatrzonych w wodoszczelne przedziały. Takie przegrody pozwalają utrzymać statek na powierzchni i zapobiegają przepuszczaniu wody do innych kabin w przypadku uszkodzenia jednego lub kilku pomieszczeń. Dżonki budowane są głównie z drewna kamforowca, sosny i jodły przy użyciu tradycyjnych narzędzi stolarskich. Kluczowe dla tej metody konstrukcji jest zastosowanie wręgów w kadłubie statku i uszczelnienie łączeń między deskami za pomocą włókien ramii, wapna i oleju tungowego. Prace konstrukcyjne prowadzone są pod kierunkiem wykwalifikowanego rzemieślnika, nadzorującego pracę całego zespołu. Lokalne społeczności wspierają te działania, organizując uroczystości z modlitwami o pokój i bezpieczeństwo podczas budowy i wodowania statku. Umiejętności i metody konstruowania wodoszczelnych przedziałów przekazywane są ustnie przez mistrzów tego rzemiosła uczniom. Spadek zapotrzebowania na chińskie drewniane dżonki, zastępowane statkami o stalowych kadłubach powoduje, że pozostało obecnie tylko trzech mistrzów biegle posługujących się tą technologią. Deficyt surowców podnosi także koszty budowy i w efekcie tradycyjne umiejętności są coraz rzadziej przekazywane następcom, a mistrzowie tej specjalności zmuszeni są szukać innych zajęć. 

                                          fuente: Spanish China - China.org.cn



 fuente: 유네스코와 유산 - 유네스코한국위원회



                                              fuente: legado historia - blogger

15 maj 2017

Joga. Indie

Jeden z sześciu ortodoksyjnych (tzn. uznających autorytet Wed) systemów filozofii indyjskiej, zajmujący się związkami pomiędzy ciałem i umysłem. Poprzez odpowiedni trening ciała (w tym ascezę), dyscyplinę duchową (medytację) i przestrzeganie zasad etycznych joga deklaruje możliwość rozpoznania przez praktykującego natury rzeczywistości. W ujęciu religijnym prowadzić ma to do przezwyciężenia prawa karmana i wyzwolenia z kręgu wcieleń (sansara). W celu zniesienia uciążliwości związanych z intensywną praktyką (np. długotrwała medytacja) znacznie rozwinęła się jedna z jej gałęzi zwana hathajogą, w świecie zachodnim utożsamiana z zestawem ćwiczeń fizycznych i umysłowych, uprawianych głównie dla zdrowia. Najstarsze ślady, utożsamiane przez naukowców z jogą, odnalezione zostały na stanowiskach archeologicznych związanych z pierwszymi miastami doliny Indusu. Należały one do rodzimej cywilizacji powstałej przed przybyciem indoeuropejskich Ariów, a ich największy rozkwit przypadał na lata 2300–1500 p.n.e. 

                                                  fuente: Outlook India



                                                           fuente: Provincia


                                                               fuente: 0223


12 maj 2017

Kultura Haenyeo (kobiet nurków) w Czedżu. Korea Południowa

Miejsce pracy haenyeo to Morze Żółte. Nurkują w nim na głębokość 20, czasami nawet 30 metrów bez specjalistycznego ekwipunku nurków oraz bez butli z powietrzem. Pod wodę schodzą ubrane wyłącznie w prosty kombinezon, płetwy, gogle i rękawice. Na jednym wdechu spędzają tam ok. dwie-trzy minuty. W tym czasie polują na ośmiornice, jeżowce czy ślimaki morskie. Spędzają w wodzie nieprzerwanie 5-7 godzin. Wynurzają się tylko, by zaczerpnąć powietrza i w razie potrzeby zmienić miejsce połowów. Nurkować mogą tylko w ustalone odgórnie 12 dni w miesiącu. Praca haenyeo ma charakter wybitnie kolektywistyczny. Zgodnie z koreańskim prawem, poławiaczki nie mogą pracować na własną rękę. Zawsze – ze względów bezpieczeństwa – nurkują w grupie. Każda z kobiet-nurków musi być też zrzeszona w jednej ze 100 specjalnych spółdzielni istniejących na Jeju.

                                                fuente: 하늘문화신문


                                                      fuente: Las2orillas


                                                    fuente: 중도일보

11 maj 2017

Lalkarstwo w Czechach i na Słowacji

 Najwcześniejsze zapisy i ryciny dotyczące czeskiego teatru lalek pochodzą z XVI i XVII stulecia. W wieku XVIII teatr ten miał już solidne podstawy uformowane przez wędrowne angielskie, później niemieckie lub holenderskie trupy aktorów. W ten sposób ukształtował się też klasyczny repertuar lalkowy, oparty na motywach dzieł Marlowa, Szekspira czy Moliera, potem także na librettach oper oraz motywach apokryficznych czy bilijnych. Od połowy XVII wieku lalkarze czescy coraz częściej przemawiali do publiczności w ich rodzimym języku, co  stało się niezwykle ważnym elementem przechowania, a potem budzenia świadomości narodowej Czechów. W drugiej połowie XIX wieku zainteresowanie teatrem lalek w Czechach rozwijało się i wyraźnie oddziaływało także na Słowaków. Z końcem XIX i początkiem XX wieku zarówno w Czechach, jak i na Słowacji teatr lalkowy stał się własnością wszystkich. Obok wciąż istniejących wędrowych trup czy aktorskich rodzin prezentujących swe lalkowe widowiska na ulicach i placach powstawało mnóstwo amatorskich grup teatralnych, a niemal w każdej rodzinie pojawił się domowy teatrzyk lalek.

                                              fuente: Školský servis - TERAZ.sk


                                                           fuente: Wikipedia



                                      fuente: Union Internationale de la Marionnette

10 maj 2017

Pilaw w Tadżykistanie i Uzbekistanie

Tradycyjna potrawa wschodnia, sporządzana z ryżu lub bulguru z dodatkiem warzyw, kawałków mięsa (baraniny, drobiu lub ryb) oraz dużej ilości ostrych przypraw. Dzięki specjalnej technice gotowania (również nazywanej pilawem) ziarenka ryżu pozostają osobno. Ziarenka ryżu są najpierw dokładnie myte, a nawet namaczane przez noc. Potem ryż jest gotowany w otwartym garnku, a tuż przed ugotowaniem garnek jest przykrywany, ogień redukowany i ryż jest parowany przez ok. pół godziny lub dłużej. Potrawa gotowana jest w kotle kazan, do którego następnie dodawany jest ryż. Wszystko zalewane jest wodą na wysokość równą odległości od czubka palca do pierwszego stawu, zagotowywane a potem parzone. W potrawce gotowane są cebule i żółta marchew. Tradycyjnie pilaw przygotowują mężczyźni, gotując pilaw w kotłach ustawionych poza domem w budynkach zwanych czajchanami, gdzie często urządzane są nawet zawody w przygotowywaniu najlepszego pilawu. Pilaw jest symbolem gościnności, wspólnoty i tożsamości. Jest nieodłącznym elementem wszystkich świąt i uroczystości rodzinnych. Nazwa pilaw pochodzi od słowa pilaw ze średniowiecznego języka perskiego. Pierwotna nazwa może pochodzić z Indii, jednak nie znaleziono do tej pory dowodu na to, by technika gotowania ryżu stosowana była na terenie Indii przed inwazją muzułmańską. Pierwsze wzmianki o pilawie pochodzą z XIII wieku; wzmiankowany jest w średniowiecznych arabskich książkach kucharskich Kitab at-Tabich autorstwa Al-Baghdadiego oraz Kitab al-Wusla ila al-Habib z terenów Syrii. XIII-wieczne przepisy arabskie dokładnie podawały technikę gotowania sypkiego ryżu, gdzie ziarenka ryżu miały być osobno jak ziarenka pieprzu.

                                                           fuente: Unesco


                                                         fuente: Азия-Плюс


                                                   fuente: Cocina y Vino




9 maj 2017

Charreada. Meksyk

Charreada są to zawody przypominające rodeo. Biorą w niej udział zwierzęta hodowane w meksykańskich gospodarstwach. Pojawiły się w Meksyku wraz z konkwistą (przywiezione z hiszpańskiej Salamanki). Maję swój początek w XVI wieku, kiedy po raz pierwszy przywieziono do Meksyku konie. Wszystko zaczęło się w hacjendach, gdzie zaczęto używać koni, a wraz z nimi lassa, do zarządzania hodowlą bydła. Jako sport, polegała najpierw na siłowaniu się z młodym bykiem. Charro (kowboj) miał złapać go za ogon, a następnie owijać ten ogon wokół nogi zwierzęcia tak długo, aż się ono przewróci. Już na początku XIX wieku w całym kraju organizowano słynne pokazy umiejętności charros, jednocześnie będące konkursami (charrreada). Rywalizowały w nich drużyny charros z sąsiednich hacjend. Z czasem ta dyscyplina rozwinęła kilka konkurencji, a nawet utworzono osobną kategorię dla kobiet. Charreada odbywa się w lienzo charro, czyli arenie, która z jednej strony otwiera się alejką. Została ona zaprojektowana specjalnie na potrzeby charrerii. Zaczyna się pochodem i przedstawieniem uczestników konkursu. Następnie rozgrywanych jest 10 konkurencji, w których rywalizują drużyny z różnych hacjend: w pierwszej z nich prezentuje się wszystkie umiejętności konia – od galopu po „chód” bokiem czy „taniec” w miejscu. W następnej należy maksymalnie rozpędzić konia, a następnie ostro zahamować na jak najkrótszym odcinku. Kolejna konkurencja wymaga od trzech charros związania tylnych nóg konia, a następna zawiązania bykowi ogona wokół nogi, doprowadzając do jego upadku.

                                                        fuente: Telemundo


                                                        fuente: Noticias énfasis


                                               fuente: Mexico Extraordinario

3 maj 2017

Tradycyjne techniki włókiennicze grupy etnicznej Li, chińska technika druku

Tradycyjne techniki włókiennicze grupy etnicznej Li
Są stosowane do wytwarzania z bawełny, konopi i innych włókien ubrań i tkanin codziennego użytku. Stosowane techniki, takie jak ikat, dwustronne haftowanie, splot żakardowy, są przekazywane przez matkę córkom od najmłodszych lat drogą ustną i poprzez praktyczną naukę. Kobiety Li tworzą wzory na tkaninach używając jedynie swojej wyobraźni i wiedzy o tradycyjnych motywach. Brak języka pisanego sprawia, że użyte wzory są kroniką lokalnej historii i legend oraz wyrazem wierzeń, zwyczajów, zakazów, tradycji i stylu życia grupy Li. Wzory używane na tkaninach odzwierciedlają także różnice między pięcioma dialektami, którymi posługują się mieszkańcy wyspy. Stroje i tkaniny stanowią nieodzowną część wielu wioskowych uroczystości, jak obrzędy religijne, święta, wesela i inne, na które kobiety Li przygotowują odpowiednie stroje i wzory. Jednakże w ostatnich latach liczba kobiet posiadających umiejętność tkania i haftu gwałtownie spada, w związku z czym zachowanie tradycyjnych technik tkackich grupy Li jest poważnie zagrożone i wymaga pilnej ochrony.

                                                            fuente: Unesco


                                                             fuente: Unesco


Chińska technika druku z zastosowaniem drewnianych ruchomych czcionek
Jedna z najstarszych na świecie technik druku przy użyciu drewnianych ruchomych czcionek zachowała się w powiecie Rui w prowincji Zhejiang, gdzie stosowana jest do sporządzania i drukowania genealogii rodów. Mężczyźni są przyuczani do kreślenia i wycinania chińskich znaków, umieszczanych następnie na matrycy i drukowanych. To zadanie wymaga bogatej wiedzy historycznej i doskonałej znajomości klasycznej chińskiej gramatyki. Kobiety zajmują się cięciem papieru i oprawą wydrukowanych genealogii. Ruchome znaki mogą być używane wielokrotnie do montowania kolejnych matryc. W ciągu roku rzemieślnicy gromadzą komplety drewnianych znaków i narzędzi drukarskich w hali przodków lokalnej społeczności, gdzie ręcznie składają tekst i drukują genealogie. Ukończeniu prac towarzyszy uroczystość, w trakcie której zecerzy umieszczają tekst w zamkniętych pudełkach, by zapewnić mu bezpieczne przechowywanie. Techniki druku za pomocą drewnianych ruchomych czcionek są przekazywane w ramach rodziny ustnie, z pokolenia na pokolenie i w sposób nieformalny. Gwałtowny spadek liczby rzemieślników posługujących się tą technologią spowodowany jest koniecznością odbywania intensywnych szkoleń, potrzebnych do opanowania tych umiejętności, niskim poziomem dochodowości tego zajęcia, upowszechnieniem technologii druku komputerowego, a także malejącym zainteresowaniem sporządzaniem genealogii rodów. Obecnie pozostało tylko 11 osób w wieku powyżej 50 lat, które opanowały umiejętność posługiwania się całym zestawem technik drukowania.

                                                           fuente: Unesco


                                                            fuente: Unesco

2 maj 2017

Oshituthi shomagongo, święto owoców maruli. Namibia

Święto jest obchodzone w ciągu 2–3 dni na przełomie marca i kwietnia. Obchody gromadzą przedstawicieli ośmiu społeczności Aawambo z północy Namibii. W czasie święta spożywany jest napój z owoców maruli zwany omagongo. Do mężczyzn należy wyrób małych drewnianych czarek i bukłaków oraz szpikulców z rogu do nakłuwania owoców, a do kobiet wyplatanie koszyków i wyrób glinianych naczyń. Po zebraniu dojrzałych owoców i wyciśnięciu soku, kobiety nastawiają sok w glinianych naczyniach, w których fermentuje on od dwóch do siedmiu dni. Dzieci pomagają przy wykonywaniu tych czynności. W czasie zajęć kobiety prowadzą rozmowy o sprawach, które ich dotyczą, na przykład o problemach rodzinnych, śpiewają tradycyjne pieśni, recytują poezję, wymieniają się doświadczeniami związanymi z wyplataniem koszyków czy wyrobem glinianych naczyń. Święto gromadzi starszych i młodszych członków wspólnot, sprzyjając dzieleniu się wiedzą i umiejętnościami, przekazywanymi nieformalnie za pomocą obserwacji, aktywnego uczestnictwa i współzawodnictwa. Kiedy napój jest gotowy, podaje się go uczestnikom święta i gościom wraz z tradycyjnymi daniami.

                                                                fuente: Unesco


                                                              fuente: Unesco


                               fuente: Coastweek - The most from the coast

1 maj 2017

Kultura pieczenia i dzielenia się chlebem: lawaszem. Azerbejdżan, Iran, Kazachstan, Kirgistan,Turcja

Lawasz, katyrma, jupka, jufka odgrywa szczególnie ważną rolę w kuchni ormiańskiej, znany jest także w Iranie, Gruzji, Azerbejżanie, na Krymie i niektórych rejonach Turcji, a także w Libanie i Syrii. Tradycyjny lawasz jest wypiekany w tonirze – glinianym piecu o stożkowatym kształcie, zagłębionym w podłodze. Ciasto przygotowuje się z mąki pszennej, wody i soli, następnie dodaje się zakwas. Współcześnie stosowane są też czasem drożdże. Po wyrośnięciu ciasto dzieli się na kawałki po ok. 200-300 g. Potem rozciąga się je (lub rozwałkowuje) na cienkie placki o wymiarach 30 x 60 cm i grubości ok 1,5 milimetra. Następnie placki nakładane są na specjalną owalną formę w kształcie wałka– tzw. batat. Bataty z ciastem szybkim ruchem przykłada się do rozgrzanych ścian pieca, a placki przyklejają się do ścian. Pieczenie trwa od 30 sekund do jednej minuty. Wypiekiem zajmują się kobiety, mężczyźni stawiają piece i konstruują narzędzia. Kobiety wypiekają lawasz zbiorowo, przy czym obowiązuje podział pracy przypominający pracę przy taśmie – jedna kobieta wyrabia ciasto, druga je rozciąga i formuje placki, trzecia przykleja placki do ścian pieca a czwarta – najbardziej doświadczona – decyduje, kiedy lawasz jest upieczony i wyciąga go z pieca przy pomocy specjalnego długiego metalowego narzędzia. Lawasz podawany jest do każdego posiłku. Zawija się w niego kawałki mięsa, ser i warzywa.
W tradycji ludowej lawasz ma moc niszczenia zła, ściągania obfitości i oczyszczania domostw.
Pełni funkcję obrzędową podczas wesel – nakładany jest na ramiona panny młodej i pana młodego w celu zapewnienia pomyślności i płodności. Tradycja ta zakorzeniona jest w micie o ślubie boga ognia Vahagna z boginią miłości Astghik. Aramazd – ojciec wszystkich bogów i bogiń, twórca nieba i ziemi – położył na ramionach Astghik biały lawasz. W drodze do domu pana młodego, lawasz spadł a Astghik, przejęta ślubem, nic nie zauważyła. Rozgniewało to bardzo Aramazda, który oznajmił, że ta która upuszcza lawasz na ziemię nigdy nie będzie żoną i matką. Ślub został przerwany a Astghik i Vahagn pozostali kochankami. 

                                                   fuente: fr.ichvideo.com


                                                           fuente: Mangal.Web.Tr


                                                         fuente: IstanBliss








30 kwi 2017

Festiwal Noworoczny Qiang i meshrep. Chiny

Festiwal Noworoczny Qiang
Obchodzony jest pierwszego dnia dziesiątego miesiąca w kalendarzu księżycowym, przez członków grypy etnicznej Qiang, zamieszkującej prowincję Syczuan. Święto jest okazją do złożenia podziękowań i modłów niebiosom za pomyślność, odnowienie harmonii z naturą, wsparcia więzi społecznych i rodzinnych. Uroczysta ofiara rytualna z kozy dla bóstwa gór składana jest przez odświętnie ubranych mieszkańców wiosek, pod kierownictwem kapłana shibi. Rytualnej procesji towarzyszy gra na bębnach obciągniętych owczą skórą i tańce salang, którym przewodzi kapłan. Kolejne działania łączą w sobie radosne świętowanie w gronie rodzinnym, recytację tradycyjnych eposów przez kapłana, śpiew i degustację lokalnego wina. Pod koniec dnia gospodarz zanosi dziękczynne modły w imieniu całej rodziny i składa ofiary. Dzięki świętowaniu Nowego Roku odradzają się społeczne więzi i wspólna historii grupy, a poprzez modły wyrażany jest szacunek i podziękowania dla wszystkich stworzeń, ziemi rodzinnej i przodków. W wyniku migracji ludności i tragicznych wydarzeń z ostatnich lat (trzęsienie ziemi w 2008 r.), wiele wiosek Qiang zostało opuszczonych lub zniszczonych, co grozi stopniowym zanikiem tradycyjnego świętowania Nowego Roku.

                                                             fuente: 记忆四川


                                                       fuente: Unesco

Meshrep
Wśród Ujgurów zamieszkujących głównie Region Autonomiczny Xinjiang-Ujgur, uroczystości Meshrep stanowią jeden z ważniejszych nośników ich tradycji kulturowych. Pełne uroczystości obejmują bogaty zbiór tradycyjnych zwyczajów i widowisk scenicznych, takich jak występy muzyczne, taniec, przedstawienia teatralne, występy akrobatyczne, ustne przekazy literatury, praktyki związane z przyrządzaniem i spożywaniem potraw oraz gry. Główna uwaga skupia się na ujgurskich praktykach Muqam obejmujących piosenki, taniec i widowiska. Tradycje Meshrep pełnią funkcję zarówno „sali sądowej ”, gdzie gospodarz pośredniczy w rozwiązywaniu sporów i dba o utrzymanie standardów moralnych oraz „klasy lekcyjnej”, gdzie miejscowa ludność poznaje tradycyjne zwyczaje. Są one przekazywane głównie przez gospodarzy, którzy rozumieją te zwyczaje i ich kulturowe konotacje, przez znakomitych wykonawców, a także przez uczestniczących w tych uroczystościach Ujgurów. Pojawia się jednak wiele okoliczności zagrażających zachowaniu tych tradycji, wśród nich zmiany społeczne wynikające z urbanizacji i industrializacji, wpływy kultur narodowych i obcych oraz migracje młodych Ujgurów do pracy w miastach. 

fuente:
유네스코와 유산 - 유네스코한국위원회


                                                          fuente: ЮНЕСКО

28 kwi 2017

Muzyka Condombe. Urugwaj

Do dziś w każdą sobotę i większe święta bębny llamadas de tambores de candombe ożywiają Sur, Palerno i Cordón, południowe dzielnice Montevideo, gdzie mieszkają potomkowie afrykańskich niewolników. Początkiem muzycznej fiesty jest rozpalenie wspólnego ogniska, przy którym skupiają się uczestnicy, a muzycy stroją swoje bębny przed muzyczną paradą. Przemarsz bębniarzy rozpoczynają muzycy wywodzący się z najbardziej szanowanych rodzin, kontynuujących tę tradycję od pokoleń. Pozostali bębniarze kroczą za nimi ustawieni w rzędy, a inni uczestnicy parady – tancerze i obserwatorzy – maszerują obok nich lub obserwują muzyków z ulicznych okien i balkonów. Dźwięk największego i najgłębszego bębna, piano, jest charakterystyczny dla każdej z trzech dzielnic, a muzyczny dialog bębnów podczas parady jest wyrazem zarówno jedności uczestników, jak i indywidualnej tożsamości poszczególnych dzielnic. Przekazywane przez pokolenia wśród rodzin o afrykańskich korzeniach, candombe jest symbolem oporu przeciw niewolnictwu oraz wyrazem społecznej pamięci i tożsamości mieszkańców południowych dzielnic Montevideo, głęboko splecioną z ich historią i życiem codziennym.

                                                               fuente: Uruguay


                                                       fuente: laprensa.com.uy


                                                         fuente:CRESPIAL

27 kwi 2017

Dziedzictwo niematerialne Kazachstanu i Kirgistanu

Tradycja budowania jurt kirgiskich i kazachskich
Jurta jest domostwem koczowniczych ludów kazachskich i kirgiskich. Składa się z drewnianego okrągłego stelaża pokrytego filcem, łatwego w montażu i demontażu. Jurty budowane są i dekorowane przez rzemieślników – mężczyzn i kobiety posiadających specjalistyczną wiedzę. Buduje się je z surowców naturalnych i odnawialnych. Mężczyźni i ich uczniowie wznoszą ręcznie drewniany stelaż, a także wykonują drewniane akcesoria z drewna, skór, kości i metalu. Kobiety zajmują się dekorowaniem wnętrza i zewnętrznej powierzchni zdobionej tradycyjnymi motywami zwierzęcymi, roślinnymi lub geometrycznymi. Zgodnie z przyjętymi regułami, wykonują te czynności w grupie, pod nadzorem doświadczonych kobiet. Zajmują się one tkaniem, przędzeniem, pleceniem, filcowaniem, haftowaniem, szyciem i innymi tradycyjnymi technikami rzemieślniczymi. Wykonanie jurt angażuje całą społeczność rzemieślników, służąc umacnianiu wspólnych wartości, sprzyjając konstruktywnej współpracy i rozwijając twórczą wyobraźnię. Wiedza i umiejętności są zazwyczaj przekazywane w rodzinie albo w relacji mistrz - uczeń. Wszystkie uroczystości, ceremonie, narodziny, wesela i obrzędy pogrzebowe odbywają się w jurcie, która jest w związku z tym symbolem rodziny i tradycyjnej gościnności, stanowiącej podstawę tożsamości ludów kazachskich i kirgiskich.

                                                        fuente: Wikipedia


                                                      fuente: travelingepic.com


                                                fuente: stevieonthemove.com
 

Aitysh/Aitys, sztuka improwizacji
Współzawodnictwo w improwizowanej poezji mówionej lub śpiewanej przy wtórze muzyki granej na tradycyjnych instrumentach - kazachskiej dombrze lub kirgiskim komuzie. Dwóch wykonawców (akyns) siedzi naprzeciwko siebie i prowadzi dialog na aktualne tematy zadane im przez słuchaczy. Treść wypowiedzi oscyluje między humoreską a głęboką refleksją filozoficzną. Zwycięzcą ogłaszany jest ten, kto zdaniem publiczności wykaże się większą wirtuozerią muzyczną i rytmiczną, oryginalnością, pomysłowością, mądrością i refleksem. Niekiedy zdania wypowiadane w czasie słownych zapasów wchodzą do powszechnego obiegu jako popularne powiedzenia. Improwizacje poetyckie odbywają się z różnych okazji, od miejscowych świąt po uroczystości narodowe. Służą wówczas jako forum do poruszenia ważnych spraw społecznych. Aitysh tradycyjnie jest domeną mężczyzn, ale obecnie w szranki stają również kobiety, które poprzez tę formę sztuki wyrażają własne aspiracje i punkt widzenia kobiet.
                                                             fuente: Unesco

26 kwi 2017

Dziedzictwo niematerialne Mali

Przestrzeń kulturowa plemion Jaaral i Degal
Obejmuje rozległe tereny pastwisk użytkowanych przez lud Fula na obszarze wewnętrznej delty Nigru. Święta plemion Jaaral i Detal mają miejsce dwa razy w roku, przy okazji spędu bydła, które w porze suchej wędruje przez pustynne tereny Sahelu aż do obszarów zalewowych wewnętrznego Nigru. Uroczystości odbywają się zawsze w sobotę, ponieważ według wierzeń ludu Fula jest to dzień szczególnie pomyślny. Dokładna data święta wyznaczana jest zależnie od poziomu wody w rzece i stanu pastwisk.
Święto tradycyjnie staje się okazją do prezentacji różnorodnych form artystycznego wyrazu. Organizowane są konkursy na najpiękniej udekorowane stada, pasterze recytują wiersze opowiadające o przygodach, które przeżyli w trakcie długiej wędrówki ze stadami bydła. Młode kobiety wkładają odświętne stroje i biżuterię, by w ten sposób uhonorować pasterzy, wychwalanych także w pieśniach.
Uroczystości, których historia sięga XIV wieku i początków osadnictwa Fulanów w tym regionie, stanowią nieodłączne elementy stylu życia tych plemion. Nowe zasady gospodarowania pastwiskami, wyznaczenie szlaków wędrówek bydła i miejsc ich spędu, znacznie usprawniły organizację tych uroczystości, nadając im większe znaczenie i bardziej masowy charakter. Przybywają na nie przedstawiciele wszystkich grup etnicznych i zawodowych z okolic delty Nigru: Fulanie hodujący bydło, rolnicy Marka lub Nono uprawiający ryż, Bambara uprawiający proso i Bozo utrzymujący się z połowu ryb. W ten sposób święta organizowane przez Jaaral i Degal przyczyniają się do odnowienia dawnych plemiennych klanów i wzmacniają w poczucie więzi społecznych ludów zamieszkujących te terytoria.

                                                             fuente: Unesco



                                                              fuente: Unesco


Ceremonia zmiany dachu na budynku Kamablonu w Kangabie
Lud Malinke i inne okoliczne plemiona z regionu Manden, w południowo-zachodnim Mali, organizują co siedem lat w wiosce Kangaba ceremonię związaną z kładzeniem nowego dachu na Domu Spotkań (House of Speech), zwanym Kamablon. Zbudowany w 1653 roku w formie rotundy, skrywa obiekty i meble o symbolicznym znaczeniu dla społeczności i służy jako wioskowy dom spotkań (village senate). Strażnikami dziedzictwa Kamablon i organizatorami ceremonii są członkowie klanu Keita, potomkowie założyciela Imperium Mali Sundiaty Keita, oraz grioci i mężczyźni z rodu Diabate. Układanie nowego dachu na Domu przywołuje do życia historię i kulturę regionu Manden poprzez ustne tradycje. Jest okazją do wzmocnienia więzi społecznych, rozwiązywania konfliktów i przewidywania, co może się wydarzyć przez kolejne 7 lat. Przez pięć kolejnych dni, młodzi mężczyźni w wieku od 20 do 21 lat zdejmują stary dach i pokrywają Dom nowym, pod nadzorem starszyzny, dla której jest to okazja do przekazania swojej wiedzy na temat Domu, jego konstrukcji, historii i symbolicznego znaczenia dla wspólnoty. W tym czasie grioci z pobliskiej wsi Kela opowiadają historie regionu Manden i wspominają chwałę króla Sundiaty.



                                                        fuente: Unesco

Karta z Kurukan Fuga
Edykt Sundiaty Keïty z 1236 roku, po założeniu imperium Mali, w którym skodyfikowano organizację władzy, ograniczenia i obowiązki, obronę praw człowieka i swobód obywatelskich, ochronę działalności zawodowej oraz ochronę osób i ich mienia. Uważany za jedną z pierwszych deklaracji praw człowieka i jedną z najstarszych konstytucji świata, przekazywaną drogą ustną.
Najważniejsze ustalenia Karty przyznawały prawo do życia i do nietykalności fizycznej, gwarantowały wolność wypowiedzi i handlu, wzywały do wzajemnego zrozumienia i pokoju społecznego pomiędzy różnymi grupami etnicznymi, gwarantowały integralność kraju, ochronę jego ludności oraz bezpieczeństwo wyżywienia, wzywały do poszanowania niewolników, wrogów i obcokrajowców. Karta dzieliła mieszkańców imperium Mali na klany, określając ich pozycję i rolę społeczną, w tym na klany odpowiedzialne za obronę kraju, za nauczanie oraz zajmujące się handlem i rzemiosłem. Karta uznawała prawo kobiet do uczestnictwa w życiu publicznym.

                                                          fuente: Africanidad

Obrzęd mądrości tajnego stowarzyszenia Kôrêdugaw
Tajne stowarzyszenie Kôrêdugaw to rytuał mądrości, mający kluczowe znaczenie dla tożsamości kulturowej malijskich plemion Bambara, Malinké, Senufo i Samogo. Zarówno wtajemniczeni, jak i nowo przyjmowani członkowie stowarzyszenia, wkładają na siebie zużyte, potargane ubrania oraz naszyjniki z ziaren czerwonej fasoli i rozmaitych innych przedmiotów, wywołując śmiech swoim zachowaniem, znamionującym zamiłowanie do obżarstwa i złośliwych dowcipów. Jednocześnie obdarzeni są błyskotliwą inteligencją i mądrością. Stowarzyszenie uczy i wychowuje dzieci, przygotowując je do funkcjonowania w społeczeństwie i radzenia sobie z problemami. Członkowie tajnego stowarzyszenia pełnią także role społecznych mediatorów, występują także na festiwalach i przy wielu innych okazajch. Kôrêdugaw są także zielarzami i tradycyjnymi uzdrowicielami, którzy swoją wiedzę na temat roślin wykorzystują do leczenia chorób i bezpłodności, odczyniania uroków i sprowadzania błogosławienstwa. Są symbolami hojności, tolerancji, nieagresji i mistrzostwa wiedzy, ucieleśnieniem reguł postępowania, które wpajają innym. Członkiem stowarzyszenia można zostać niezależnie od płci, pochodzenia społecznego, przynależności do grupy zawodowej, etnicznej czy religijnej. Osoba staje się Kôrêduga drogą dziedziczenia, polecenia wydanego przed duchy lub szkolenia pod okiem mistrza. Wiedza ogólna i specjalistyczna przekazywane są podczas dorocznej ceremonii inicjacyjnej.




                                                            fuente: Unesco


Sanké mon, rytuał wspólnego połowu ryb
Ma miejsce w mieście San, leżącym w regionie Ségou w każdy drugi czwartek siódmego miesiąca wg księżycowego kalendarza i ma na celu uczczenie rocznicy założenia miasta. Rytuał rozpoczyna się od złożenia ofiary z kogutów, kóz i darów mieszkańców miasta duchowi stawu Sanké. Następnie rozpoczyna się właściwy połów, który trwać może nawet kilkanaście godzin i odbywa się z użyciem małych i dużych sieci. Po zakończeniu połowu odbywa się na placu taniec w maskach, w wykonaniu tancerzy z grupy Buwa z San i sąsiednich wiosek. Tancerze odziani są w tradycyjne stroje, nakrycia głowy dekorowane muszlami i piórami, tańczą w rytm muzyki wybijanej przez różne bębny. Sanké mon oznacza nadejście pory deszczowej, jest okazją do wspólnego świętowania, prezentacji sztuki i rzemiosła, a przede wszystkim dzielenia się umiejętnościami związanymi ze sztuką połowu ryb. Święto jest też wyrazem współpracy, solidarności i pokoju panującego między członkami grup biorących udział w rytuale. W ostatnich latach rytuał wyraźnie stracił na popularności, co zagraża jego dalszemu istnieniu.

fuente: La casa de Polimaimena - WordPress.com


                                                   fuente: variedades - blogger


Tańce z maskami i kukłami w Markali
Odbywają się z okazji obrzędowego święta ludów bambara, bozo, marka i somono w Markali. Śpiewającym piosenki tancerzom w maskach i tancerzom z kukłami towarzyszy muzyka tam-tamów. Poszczególne maski i kukły wyobrażające zwierzęta, którym przypisuje się określone cechy ludzkie, symbolizują świętą więź człowieka z przyrodą. W czasie pory suchej młodzi chłopcy są przygotowywani do wejścia w dorosłe życie. Inicjacja ma miejsce w świętym gaju, nad brzegiem rzeki Niger, gdzie chłopcy nabywają umiejętności przekazywanych im przez starszych. Obrzędy kończą się ucztą i składaniem ofiar duchom opiekuńczym i ciemnym mocom, w celu uzyskania ich zgody na osiągnięcie statusu mężczyzny, który ma prawo nosić maskę i wykonywać taniec. Po spełnieniu obrzędów obchodzi się święto zbiorów, w czasie którego różnorodność lokalnych kultur znajduje wyraz w modłach, muzyce, śpiewie i tańcu. Wita się wtedy rozpoczęcie pory połowu ryb, wspólnego lub indywidualnego. Święto ilustruje jedność, dialog, tolerancję i ciągłość tożsamości kulturowej, wyrażającą się w wielu kulturach Markali i sąsiednich wiosek.

                                                                fuente: Unesco


                                                                  fuente: Unesco


                                                               fuente: Unesco